Savarin: rolstoeltoegankelijkheid al bij entree volledig mislukt

Goede wil

Menige ondernemer wil bij de bouw of verbouw van zijn locatie rekening houden met bezoekers die zich in een rolstoel voortbewegen. Daar zijn de rolstoelers en wij, het Nederlands Instituut voor Rolstoeltoegankelijkheid, natuurlijk erg blij mee. Het brengt het realiseren van onze missie dichterbij.  

Aanpak

Stel u bent die ondernemer die nieuw gaat bouwen of verbouwen. Hoe pakt u het dan vervolgens aan?   

Als u het groot aanpakt, neemt u in het Programma van Eisen op dat u wilt dat uw pand voldoet aan de eisen voor rolstoeltoegankelijkheid. U vertrouwt erop dat uw architect of aannemer weet hoe dat moet. Misschien ook vraagt u advies bij de gemeente of bij het lokale platform voor gehandicapten in de veronderstelling dat zij u deskundig adviseren. U heeft daarmee voor uw gevoel alles gedaan wat nodig is.

Praktijk

Helaas blijkt dat die voorzorgsmaatregelen in de praktijk onvoldoende blijken. Zo gaf de gemeente Huizen aan dit hotel een volledig verkeerd advies met grote veiligheids- en aansprakelijkheidsrisico’s voor dit hotel als resultaat. Heel sneu, want de extra kosten en het risico zijn voor de ondernemer.

Een actueel voorbeeld troffen we onlangs aan bij Restaurant Savarin in Rijswijk. Voorafgaand aan ons bezoek hadden we telefonisch contact opgenomen en werd gemeld dat het restaurant volledig rolstoeltoegankelijk is. Bij aankomst bleek al direct dat er weliswaar aan mindervalide bezoekers is gedacht, doch dat de uitvoering jammergenoeg de plank volledig mis slaat.

 

Gehandicaptenparkeerplaatsen

De gehandicaptenparkeerplaatsen zijn overduidelijk te smal om daadwerkelijk door een rolstoeler gebruikt te kunnen worden (zie foto). Als de auto’s geparkeerd staan, is er voor een valide bezoeker al nauwelijks ruimte om makkelijk in- en uit te stappen. De rolstoeler die de rolstoel naast de autodeur moet plaatsen om de transfer te maken, heeft daarvoor geen ruimte op deze gehandicaptenparkeerplaatsen. De parkeerplaatsen voldoen overigens niet aan de formele afmetingen.

 

Vervolgens blijkt de ondernemer onjuist geadviseerd te zijn over de route van de gehandicaptenparkeerplaats naar het restaurant. Die bestaat namelijk volledig uit grind, waarin een handgedreven rolstoel of rollatorgebruiker direct ‘geparkeerd’ staat. Een elektrische rolstoel zal zich er nog in kunnen voortbewegen, doch trekt lelijke sporen. Een dergelijke ondergrond is ongeschikt en zal door echte deskundigen nooit geadviseerd worden.

 

Restaurant Savarin heeft een draaideur als toegang. Die is smal en niet toegankelijk voor rolstoelers. Er stond nergens vermeld dat er ook een invalideningang is; ook niet bij de zijdeuren. In de regen werd geprobeerd aandacht te trekken van een receptionist. Toen dat niet lukte, kwam gelukkig net een medewerker aanlopen die zijn dienst ging beginnen. Die meldde direct dat er ook een toegang voor invaliden is en bood aan de sleutel te halen om die te openen. Toen de deur geopend werd, bleek voor de ene deur een vleugel te staan en voor de andere een zithoek. Na wat schuiven kon ruimte gecreeërd worden om de rolstoel naar binnen te rijden. Bij het verlaten van het pand stond de zithoek overigens weer voor de deur en moest die opnieuw verwijderd worden.

Restaurant en toilet

Het restaurant is qua inrichting niet voorbereid op de ontvangst van rolstoelers en ook het mindervalidentoilet is ondeskundig ingericht, waardoor het moeilijk te gebruiken is. Jammer. Het is duidelijk dat men moeite heeft willen doen, doch de adviseurs blijken niet ter zake kundig te zijn geweest. De ondernemer heeft laten weten van mening te zijn, zeker gezien de huidige economische crisis, voldoende te hebben gedaan en geen nieuwe investeringen te willen doen.

Hoe voorkomt u zo’n rampscenario en verkeerde investering?

De belangrijkste tip om zo’n slechte investering als deze te voorkomen, is extra kritisch zijn op de adviseurs die u selecteert. Als die louter het Handboek Toegankelijkheid erbij pakt om de afmetingen op te zoeken, kunt u er gevoeglijk vanuit gaan dat het fout gaat. De interpretatie van de kille maten naar de praktijksituatie vraagt inzicht in rolstoelgebruik en creativiteit in het bedenken van alternatieve oplossingen die werken voor rolstoelers.

Uit het bovenstaande voorbeeld kunt u zien wat het advies van de stichting gehandicapten toegankelijkheid binnen de gemeente Rijswijk de ondernemer heeft opgeleverd. Het blijft dus zaak om u goed te vergewissen van de professionele deskundigheid van de adviserende instantie.

 

Inrichting rolstoeltoegankelijke wastafelsectie blijft een uitdaging

Deze keer aandacht voor het inrichten van een wastafelsectie in de badkamer van een hotel. Net als het inrichten van een mindervalidentoilet is dit een onderdeel van rolstoeltoegankelijkheid, waarbij praktisch altijd fouten gemaakt worden.  

In het voorbeeld van vandaag laten we u zien hoe in deze verder vrij redelijk aangepaste een-persoons hotelkamer in de Ernst Sillem Hoeve de rolstoeler bij de wastafelsectie in de steek wordt gelaten. 

Wat u natuurlijk direct opvalt, is dat de föhn voor de rolstoeler te hoog hangt. Omdat de föhn bovendien van bovenaf in de houder gestoken is, is er extra lengte (hoogte) nodig om ‘m te kunnen pakken. Vanuit de rolstoel is deze föhn dan ook onbereikbaar. Een ander type föhn, die makkelijker afneembaar is, zou al helpen. Evenals het lager aanbrengen natuurlijk.

Hoewel de wastafel op rolstoelhoogte hangt, is de spiegel daarop onvoldoende aangepast. Omdat de planchet ook zicht op de spiegel wegneemt, heeft de rolstoeler weinig baat van deze spiegel. Het verlagen van de spiegel en het verplaatsen van de planchet (of een andere aflegmogelijkheid), biedt hier een oplossing.

Tot slot is de keuze voor een pedaalemmer een minder goede. Veel rolstoelers kunnen geen pedaalemmer bedienen. Vooral dit kleine formaat dat bovendien licht is, vraagt een goede voetfunctie. Voorover buigen om de deksel met de hand open te doen, is voor menige mindervalide teveel gevraagd. Ook hiervoor zou dus een ander type geplaatst moeten worden om de alleen overnachtende rolstoeler zich zelfstandig te kunnen laten redden.

Deze extra kosten en onnodige extra boorgaten in de tegels kunnen voorkomen worden door de inrichtingstekening van een mindervaliden-hotelkamer vooraf te laten toetsen. U bent dan zeker dat u de juiste accessoires aanschaft en kunt ze direct op de juiste wijze laten aanbrengen. Daarmee waarborgt u dat de kamer straks ook echt rolstoeltoegankelijk is.

 

Nieuwe vinding voor parkeergarages: signaleringsysteem invalidenparkeerplaatsen

Onlangs lazen wij over een interessante nieuwe vinding uit Nieuw Zeeland van Car Parking Technologies (CPT), die in meerdere situaties kan worden ingezet. In de context van dit blog is de toepassing voor de signalering op invalidenparkeerplaatsen wetenswaardig.

CPT is een bedrijf dat groot is geworden door hun parkeer sensor technologie. Die wordt in dit geval toegepast om invalidenparkeerplaatsen in parkeergarages te detecteren. Daarmee wordt voorkomen dat onbevoegden die parkeerplaatsen kunnen gebruiken.

Zo werkt het

De auto van een mindervalide met een invalidenparkeerkaart wordt voorzien van een tag. Zodra er geparkeerd wordt in de parkeergarage op een invalidenparkeerplaats, detecteert de sensor van de parkeerplaats of er een tag in de auto aanwezig is. Is die er niet, dan wordt de parkeerwacht van de parkeergarage direct gewaarschuwd, zodat die de foutparkeerder kan aanspreken of andere maatregelen kan nemen.

Naar verluidt, zijn de kosten voor dit parkeersysteem vergelijkbaar met andere toewijzingssystemen. Bovendien kan deze wijze van detecteren (en taggen) voorts gebruikt worden voor parkeerplaatsen die op andere wijze zijn toegewezen aan bepaalde gebruikers.

 

Hellingbaan blijkt lanceerbaan met groot veiligheids- én aansprakelijkheidsrisico

Het gebeurt veelal geheel onbewust door ondeskundigheid, waardoor het gevaar des te groter is: voorzieningen voor rolstoelers worden getroffen op een wijze die grote risico’s met zich meebrengt.

Kijkt u maar eens naar dit voorbeeld dat we bij het Marriott Hotel aan het Leidseplein in Amsterdam aantroffen. De verlaagde entree van dit hotel (met twee traptreden) is natuurlijk onhandig. Niet alleen voor rolstoelers, maar ook bijvoorbeeld voor gasten met wielkoffers. Hoewel het niet de hoofdentree van het hotel is, is dit de voor de hand liggende toegang die gebruikt wordt vanaf het Leidseplein door een onbekende bezoeker.

 

De oplossing is gezocht in het aanbrengen van een rijplaat en een leuning. Op zich een goede gedachte, doch de uitvoering is helaas levensgevaarlijk. De hellingshoek is namelijk zodanig dat bij het naar beneden rijden nauwelijks voorkomen kan worden dat de rolstoel door de glazen pui heen glijdt. Dat geldt niet alleen voor een elektrische rolstoel, doch zeker ook voor een handbewogen rolstoel. Voor een scootmobiel is deze oprit ongeschikt, omdat de draaicirkel te klein is.

Aan deze hellingbaan kleeft dus een groot veiligheidsrisico. Het zou immers vreselijk zijn als er ongelukken gebeuren zoals het door de glazen pui heenrijden. Het imago van het hotel kan daardoor zeer worden geschaad.

Daarnaast is er het aansprakelijkheidsrisico. De hellingbaan voldoet niet aan de eisen die daarvoor geformuleerd zijn. In combinatie met het veiligheidsrisico voor het hotel een onwenselijk groot ondernemersrisico.

U ziet dat het soms lijkt alsof alle goede wil en de inspanningen adequaat zijn. Onbewust wordt hier dus een aanzienlijk risico gelopen, dat voorkomen had kunnen worden door een professional te raadplegen. Natuurlijk is daarvoor nu nog gelegenheid, zodat dit spoedig aangepakt kan worden.

TIPS

* vergewis u vooraf of de voorziene aanpassing aan de eisen voldoet of

* laat u adviseren door een professional, zodat u zeker weet dat u alle risico’s afdekt

* toets regelmatig of de voorziening nog adequaat is en alles nog steeds functioneert als vereist

________________________________________________________________________________

Vraag het Informatiedocument Hellingbanen aan om over álle benodigde informatie te beschikken om een hellingbaan aan te leggen die aan de eisen voldoet, veilig is en u geen (imago- of aansprakelijkheids)schade berokkent.

 

 

Rolstoeltoegankelijk evacueren (ontruimingsplan)

Steeds vaker wordt er bij de controles van gebouwen door de brandweer en de gemeente gelet op het ontruimingsplan. Dat dient te voorzien in het snel en goed evacueren van alle gebruikers en bezoekers van een gebouw in geval van calamiteiten. Daarbij dient ook ingespeeld te worden op rolstoelgebruikers.

Er gaat steeds meer aandacht uit naar het rolstoeltoegankelijk maken van de toegang tot een gebouw, doch bij evacuatie is het van groot belang dat ook de nooduitgangen rolstoeltoegankelijk zijn. Niets is erger dan een stagnerende evacuatie; die leidt tot paniek en maakt het reddingswerk onnodig lastig en zwaar.

Zo is er bijvoorbeeld onlangs een rapport verschenen van een onderzoek dat in de regio Oosterhout is gedaan naar de getroffen voorzieningen in openbare gebouwen. De uitkomst was zorgwekkend. Te vaak is in de rolstoeltoegankelijkheid van de nooduitgangen onvoldoende of niet voorzien.

We ontvangen steeds vaker verzoeken van organisaties om de rolstoeltoegankelijkheid van hun nooduitgangen te toetsen. Of we krijgen tekeningen ter toetsing voorgelegd van architecten- of adviesbureau’s die de nooduitgangen toegankelijk moeten maken met een verbouwing of bij nieuwbouw. Het toetsen van het evacuatieplan op alle aspecten van rolstoeltoegankelijkheid is werk voor professionals. De ervaring leert dat die kennis zo specifiek is, dat alleen een bouwkundige toetsing onvoldoende is om alle (aansprakelijkheids)risico’s echt af te dekken.

Wat er meestal fout gaat:

* nooduitgang is met de rolstoel niet bereikbaar (door diverse oorzaken)

* nooduitgang is niet te openen door rolstoeler

* achter de nooduitgang bevindt zich alleen een trap

* achter de nooduitgang ligt een hellingbaan die niet aan de eisen voldoet (bijvoorbeeld onveilig, te steil)

* geen adequaat evacuatieplan om rolstoelers verdiepingen te laten verlaten

* registratie rolstoelbezoekers vindt niet plaats

* etc.

Een goed evacuatieplan wordt op dezelfde wijze getoetst op rolstoeltoegankelijkheid als de entree en het verblijven in de overige ruimten van het pand. Met een kleine investering kunt u zich veel paniek, ellende én aansprakelijkheidsclaims besparen.

 

TIPS

* (her)schrijf uw evacuatieplan ook op rolstoelgebruikers en gebruikers van overige loophulpmiddelen

* pas de nooduitgang nu meteen aan; een calamiteit kan zich elk moment aandienen

* toetst bij de periodieke controle van uw evacuatieplan ook telkens de rolstoeltoegankelijkheid.

 

 

Gehandicaptenparkeerplaatsen gebruiken voor juiste doel

Regelmatig wordt er opgemerkt dat er best ‘even’ op een gehandicaptenparkeerplaats geparkeerd kan worden, omdat die ‘toch bijna altijd leeg is’. Dat lijkt misschien zo, doch als de gehandicaptenparkeerplaats bezet is, betekent dat voor de gehandicapte gebruiker heel wat.

Die heeft zich namelijk al de moeite genomen om op weg te gaan en kan z’n uiteindelijke doel alleen bereiken als de gehandicaptenparkeerplaats beschikbaar is. De invalidenparkeerkaart wordt immers alleen verstrekt aan mensen die nog maar een beperkte afstand van de auto tot de locatie kunnen overbruggen.

Als die mindervalide aankomt bij de gehandicaptenparkeerplaats en deze blijkt bezet, dan kan het betekenen dat hij onverrichterzake weer naar huis moet terugkeren. Dat is heel vervelend voor die mindervalide, die zich zoveel moeite heeft getroost om op weg te gaan.

Het is des te vervelender als blijkt dat de gehandicaptenparkeerplaats door oneigenlijk gebruik bezet is. Bijvoorbeeld door een valide die ‘even’ naar de pinautomaat verderop gelopen is en de auto even dichtbij wilde parkeren…. Of zoals u op onderstaande foto ziet voor een bedrijfsauto die immers ook een plekje moet krijgen….

De foto is genomen bij Motel Van der Valk Schiphol (A4). Zij verhuren sinds kort auto’s en deze stonden bij ons bezoek keurig geparkeerd op de gehandicaptenparkeerplaatsen. Dat verbaasde ons zeer en we hebben het management er dan ook op geattendeerd. Het commercieel belang zou niet zwaarder mogen wegen dan dat van de mindervalide bezoeker.

Bij ons volgende bezoek stonden de huurauto’s op een opvallende, andere locatie voor de ingang en de gehandicaptenparkeerplaatsen waren weer beschikbaar voor diegenen waarvoor ze bedoeld zijn: de mindervaliden. Compliment voor het management van Van der Valk Schiphol!

TIPS:

  • checkt u regelmatig of de gehandicaptenparkeerplaatsen voor uw pand juist gebruikt worden

 

  • neemt u maatregelen indien er onterecht gebruik wordt gemaakt van de parkeermogelijkheid.

 

Nutteloze aanpassing mindervalidentoilet

De bekende uitdrukking ‘die heeft van de klok en de klepel gehoord’ is vaak van toepassing op de inrichting van een mindervalidentoilet. Er zijn maar weinig mindervalidentoiletten die echt rolstoeltoegankelijk zijn. Voor degenen die niet rolstoelafhankelijk zijn, vallen de details niet op; voor de rolstoeler des te meer.

Zo is het voor een rolstoeler handig als op de deur een handgreep wordt bevestigd om de deur naar binnen dicht te trekken. De deur van een toilet dient namelijk altijd naar buiten open te draaien*. Daardoor is het voor de rolstoeler lastig om de deur achter zich te sluiten als hij eenmaal naar binnen is gereden. Een handgreep op de deur helpt dan om de deur naar zich toe te kunnen trekken.

In het Openlucht Museum in Arnhem heeft men duidelijk moeite willen doen om het mindervalidentoilet echt toegankelijk te maken, doch slaat men alle mogelijke planken mis. Men heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt. Zij zijn duidelijk niet professioneel geadviseerd bij de inrichting van het mindervalidentoilet.

Op de onderstaande foto valt direct op dat de deur zich naar binnen opent. Daarnaast ziet u dat aan de binnenzijde van de deur de handgreep is bevestigd, die aan de buitenzijde had moeten zitten. De rolstoeler zou dan de deur naar zich toe kunnen trekken om ‘m te kunnen sluiten (omgekeerde volgorde doordat de deur verkeerd draait).

TIPS:

  • in een mindervalidentoilet draait de deur altijd naar buiten open

 

  • de handgreep op de deur wordt over de volle breedte op de binnenzijde van de deur geplaatst

 

  • de hoogte van de handgreep wordt zodanig gekozen dat die onder de deurklink uitkomt (precieze hoogte hangt af van deurbeslag) 

 

* De deur dient uit veiligheidsoverwegingen naar buiten open te draaien: indien iemand binnen onwel wordt, kan een hulpverlener naar binnen om assistentie te verlenen. Dit lukt niet als de deur zich naar binnen opent en de betrokkene achter de deur ligt.

Serre restaurant wel te betreden, niet te verlaten door rolstoeler

Voor een rolstoeler is het fijn om te zien dat er rekening is gehouden met de toegankelijkheid. Zoals bijvoorbeeld in Restaurant La Place in Amstelveen. Daar is een leuke serre die mooi uitzicht biedt en natuurlijk wil ook een rolstoeler daar wel plaatsnemen. Het restaurant heeft daarin voorzien. En biedt extra verrassingen voor de rolstoeler…….

U ziet op de foto hieronder dat er een prachtige helling is aangebracht om het hoogteverschil naar de serre te overbruggen:

Aangezien het hoogteverschil aanzienlijk is, is deze helling echt noodzakelijk. Het bevreemdt ons dan ook zeer dat aan de andere zijde deze voorziening niet is aangebracht. Over de drempel gereden, ‘duikt’ de rolstoeler de diepte in (hoogteverschil achter de drempel 7,5 cm!! ). U snapt wat er gebeurt als de rolstoeler ook nog een glas drinken in de hand heeft of dienblad op schoot heeft…..

Eenmaal ín de serre, kan de rolstoeler de ruimte niet meer zelfstandig verlaten omdat de drempel veel te hoog is (maximaal toegestane hoogte 2cm). U ziet die situatie op onderstaande foto:

Indien u als restaurant (of willekeurig welke locatie) uw ruimten rolstoeltoegankelijk wilt maken, is het dus van belang dat u voor beide zijden een oplossing realiseert.

TIPS:

  • breng beide zijden van de drempel terug tot maximaal 2 cm hoogte om de ruimte echt rolstoeltoegankelijk te maken 

 

  • let u bij het plaatsen van een helling ook op de risico’s voor vallen of struikelen door validen; u bent aansprakelijk!

 

Speciaal aangebrachte lift te klein voor rolstoelers

Dat er bij de bouw van een nieuw gebouw veel fout kan gaan, heeft u in de artikelen in dit blog al vaker gelezen. Zo is het nieuwe stadhuis van de gemeente Heemskerk hier en hier en hier al eerder belicht en blijkt dat gebouw op vele vlakken onvoldoende rolstoeltoegankelijk te zijn.

In het zelfde gebouw is de plaatselijke bibliotheek gevestigd. Het boekenaanbod wordt verspreid over twee verdiepingen aangeboden. Om de boeken voor iedereen bereikbaar te maken, is speciaal in dit gedeelte van het gebouw een lift geplaatst, zodat rolstoelers én de wagens met boeken van de bibliotheekmedewerk(st)ers naar boven vervoerd kunnen worden.

Al direct na de opening bleek dat de lift niet toegankelijk is voor rolstoelen en scootmobielen! Onbegrijpelijk, want bouwkundig was het prima mogelijk geweest om een adequate lift te plaatsen.

Er doen zich hier meerdere problemen voor, waarvan we er in dit blog één belichten. De lift is namelijk te kort. 

Er is een binnenwaartse deur die zich sluit nadat de rolstoeler naar binnen is gereden. Die deur stuit op de rolstoel omdat de afmeting van de lift eenvoudigweg te krap bemeten is. Op de foto ziet u een rolstoel die tot tegen de andere zijde van de lift is doorgereden; er is geen ruimte over voor het sluiten van de binnendeur en dus kan de rolstoeler niet worden vervoerd naar de bovenverdieping. En laat op die bovenverdieping nou net de meest gelezen hoeveelheid boeken staan (romans, literatuur)…..

In een lift waarin een dergelijke, zich uitvouwende binnendeur bevindt, moet er altijd rekening worden gehouden met de extra opstelruimte die daardoor voor de rolstoel nodig is. De wielen staan immers gauw in de weg als de ruimte (te) krap is. Als de deuren stuiten op een obstakel, veroorzaakt dat veelal storing. Deze lift is dan ook sinds de ingebruikname vaker buiten dienst geweest dan in werking.

TIPS:

  • bepaalt u de maatvoering aan de hand van een gebruikersonderzoek, waarin geïnventariseerd is welke gebruikers met welke loophulpmiddelen of andere artikelen (bijvoorbeeld boekenkar bibliotheekmedewerk(st)ers) gebruik maken van de lift.

 

  • berekent u de vereiste minimale afmetingen van de binnenzijde van de lift aan de hand van actuele afmetingen van de objecten die gebruik maken van de lift. Het is raadzaam ook deskundigen te raadplegingen om trends voor de nabije toekomst mee te kunnen nemen, zodat de lift voor een langere periode de juiste keuze is.

 

 

 

Gehandicaptenparkeerplaats ‘voor de vorm’

Er staat een rolstoelsymbool op de parkeerplaats. De plek is recht voor de ingang, aan het begin van de hellingbaan. Alles lijkt goed geregeld. Toch is het Nederlands Instituut voor Rolstoeltoegankelijkheid niet tevreden….

Op de foto ziet u vast waarom. De gehandicaptenparkeerplaats van Hotel Ibis in Utrecht is net zo smal als alle andere plaatsen en biedt voor de rolstoeler geen ruimte om de transfer te maken vanuit de auto naar de rolstoel. Daarmee is dit een gehandicaptenparkeerplaats die slechts voor de vorm is aangelegd.

TIPS:

  • zorg bij de aanleg van een gehandicaptenparkeerplaats voor het minimaal vereiste formaat om echte rolstoeltoegankelijkheid te bieden;

 

  • markeer de gehandicaptenparkeerplaats met een E6-verkeersbord, zodat duidelijk zichtbaar is dat dit een gehandicaptenparkeerplaats is en misbruik wordt voorkomen. 

 

NOOT: Hotel Ibis heeft inmiddels laten weten dat de gehandicaptenparkeerplaats binnenkort wordt aangepast. (01.11.2011)