Rolstoeltoegankelijk evacueren (ontruimingsplan)

Posted on 2 January 2012

Steeds vaker wordt er bij de controles van gebouwen door de brandweer en de gemeente gelet op het ontruimingsplan. Dat dient te voorzien in het snel en goed evacueren van alle gebruikers en bezoekers van een gebouw in geval van calamiteiten. Daarbij dient ook ingespeeld te worden op rolstoelgebruikers.

Er gaat steeds meer aandacht uit naar het rolstoeltoegankelijk maken van de toegang tot een gebouw, doch bij evacuatie is het van groot belang dat ook de nooduitgangen rolstoeltoegankelijk zijn. Niets is erger dan een stagnerende evacuatie; die leidt tot paniek en maakt het reddingswerk onnodig lastig en zwaar.

Zo is er bijvoorbeeld onlangs een rapport verschenen van een onderzoek dat in de regio Oosterhout is gedaan naar de getroffen voorzieningen in openbare gebouwen. De uitkomst was zorgwekkend. Te vaak is in de rolstoeltoegankelijkheid van de nooduitgangen onvoldoende of niet voorzien.

We ontvangen steeds vaker verzoeken van organisaties om de rolstoeltoegankelijkheid van hun nooduitgangen te toetsen. Of we krijgen tekeningen ter toetsing voorgelegd van architecten- of adviesbureau’s die de nooduitgangen toegankelijk moeten maken met een verbouwing of bij nieuwbouw. Het toetsen van het evacuatieplan op alle aspecten van rolstoeltoegankelijkheid is werk voor professionals. De ervaring leert dat die kennis zo specifiek is, dat alleen een bouwkundige toetsing onvoldoende is om alle (aansprakelijkheids)risico’s echt af te dekken.

Wat er meestal fout gaat:

* nooduitgang is met de rolstoel niet bereikbaar (door diverse oorzaken)

* nooduitgang is niet te openen door rolstoeler

* achter de nooduitgang bevindt zich alleen een trap

* achter de nooduitgang ligt een hellingbaan die niet aan de eisen voldoet (bijvoorbeeld onveilig, te steil)

* geen adequaat evacuatieplan om rolstoelers verdiepingen te laten verlaten

* registratie rolstoelbezoekers vindt niet plaats

* etc.

Een goed evacuatieplan wordt op dezelfde wijze getoetst op rolstoeltoegankelijkheid als de entree en het verblijven in de overige ruimten van het pand. Met een kleine investering kunt u zich veel paniek, ellende én aansprakelijkheidsclaims besparen.

 

TIPS

* (her)schrijf uw evacuatieplan ook op rolstoelgebruikers en gebruikers van overige loophulpmiddelen

* pas de nooduitgang nu meteen aan; een calamiteit kan zich elk moment aandienen

* toetst bij de periodieke controle van uw evacuatieplan ook telkens de rolstoeltoegankelijkheid.

 

 

Gehandicaptenparkeerplaatsen gebruiken voor juiste doel

Posted on 19 December 2011

Regelmatig wordt er opgemerkt dat er best ‘even’ op een gehandicaptenparkeerplaats geparkeerd kan worden, omdat die ‘toch bijna altijd leeg is’. Dat lijkt misschien zo, doch als de gehandicaptenparkeerplaats bezet is, betekent dat voor de gehandicapte gebruiker heel wat.

Die heeft zich namelijk al de moeite genomen om op weg te gaan en kan z’n uiteindelijke doel alleen bereiken als de gehandicaptenparkeerplaats beschikbaar is. De invalidenparkeerkaart wordt immers alleen verstrekt aan mensen die nog maar een beperkte afstand van de auto tot de locatie kunnen overbruggen.

Als die mindervalide aankomt bij de gehandicaptenparkeerplaats en deze blijkt bezet, dan kan het betekenen dat hij onverrichterzake weer naar huis moet terugkeren. Dat is heel vervelend voor die mindervalide, die zich zoveel moeite heeft getroost om op weg te gaan.

Het is des te vervelender als blijkt dat de gehandicaptenparkeerplaats door oneigenlijk gebruik bezet is. Bijvoorbeeld door een valide die ‘even’ naar de pinautomaat verderop gelopen is en de auto even dichtbij wilde parkeren…. Of zoals u op onderstaande foto ziet voor een bedrijfsauto die immers ook een plekje moet krijgen….

De foto is genomen bij Motel Van der Valk Schiphol (A4). Zij verhuren sinds kort auto’s en deze stonden bij ons bezoek keurig geparkeerd op de gehandicaptenparkeerplaatsen. Dat verbaasde ons zeer en we hebben het management er dan ook op geattendeerd. Het commercieel belang zou niet zwaarder mogen wegen dan dat van de mindervalide bezoeker.

Bij ons volgende bezoek stonden de huurauto’s op een opvallende, andere locatie voor de ingang en de gehandicaptenparkeerplaatsen waren weer beschikbaar voor diegenen waarvoor ze bedoeld zijn: de mindervaliden. Compliment voor het management van Van der Valk Schiphol!

TIPS:

  • checkt u regelmatig of de gehandicaptenparkeerplaatsen voor uw pand juist gebruikt worden

 

  • neemt u maatregelen indien er onterecht gebruik wordt gemaakt van de parkeermogelijkheid.

 

Nutteloze aanpassing mindervalidentoilet

Posted on 12 December 2011

De bekende uitdrukking ‘die heeft van de klok en de klepel gehoord’ is vaak van toepassing op de inrichting van een mindervalidentoilet. Er zijn maar weinig mindervalidentoiletten die echt rolstoeltoegankelijk zijn. Voor degenen die niet rolstoelafhankelijk zijn, vallen de details niet op; voor de rolstoeler des te meer.

Zo is het voor een rolstoeler handig als op de deur een handgreep wordt bevestigd om de deur naar binnen dicht te trekken. De deur van een toilet dient namelijk altijd naar buiten open te draaien*. Daardoor is het voor de rolstoeler lastig om de deur achter zich te sluiten als hij eenmaal naar binnen is gereden. Een handgreep op de deur helpt dan om de deur naar zich toe te kunnen trekken.

In het Openlucht Museum in Arnhem heeft men duidelijk moeite willen doen om het mindervalidentoilet echt toegankelijk te maken, doch slaat men alle mogelijke planken mis. Men heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt. Zij zijn duidelijk niet professioneel geadviseerd bij de inrichting van het mindervalidentoilet.

Op de onderstaande foto valt direct op dat de deur zich naar binnen opent. Daarnaast ziet u dat aan de binnenzijde van de deur de handgreep is bevestigd, die aan de buitenzijde had moeten zitten. De rolstoeler zou dan de deur naar zich toe kunnen trekken om ‘m te kunnen sluiten (omgekeerde volgorde doordat de deur verkeerd draait).

TIPS:

  • in een mindervalidentoilet draait de deur altijd naar buiten open

 

  • de handgreep op de deur wordt over de volle breedte op de binnenzijde van de deur geplaatst

 

  • de hoogte van de handgreep wordt zodanig gekozen dat die onder de deurklink uitkomt (precieze hoogte hangt af van deurbeslag) 

 

* De deur dient uit veiligheidsoverwegingen naar buiten open te draaien: indien iemand binnen onwel wordt, kan een hulpverlener naar binnen om assistentie te verlenen. Dit lukt niet als de deur zich naar binnen opent en de betrokkene achter de deur ligt.

Serre restaurant wel te betreden, niet te verlaten door rolstoeler

Posted on 5 December 2011

Voor een rolstoeler is het fijn om te zien dat er rekening is gehouden met de toegankelijkheid. Zoals bijvoorbeeld in Restaurant La Place in Amstelveen. Daar is een leuke serre die mooi uitzicht biedt en natuurlijk wil ook een rolstoeler daar wel plaatsnemen. Het restaurant heeft daarin voorzien. En biedt extra verrassingen voor de rolstoeler…….

U ziet op de foto hieronder dat er een prachtige helling is aangebracht om het hoogteverschil naar de serre te overbruggen:

Aangezien het hoogteverschil aanzienlijk is, is deze helling echt noodzakelijk. Het bevreemdt ons dan ook zeer dat aan de andere zijde deze voorziening niet is aangebracht. Over de drempel gereden, ‘duikt’ de rolstoeler de diepte in (hoogteverschil achter de drempel 7,5 cm!! ). U snapt wat er gebeurt als de rolstoeler ook nog een glas drinken in de hand heeft of dienblad op schoot heeft…..

Eenmaal ín de serre, kan de rolstoeler de ruimte niet meer zelfstandig verlaten omdat de drempel veel te hoog is (maximaal toegestane hoogte 2cm). U ziet die situatie op onderstaande foto:

Indien u als restaurant (of willekeurig welke locatie) uw ruimten rolstoeltoegankelijk wilt maken, is het dus van belang dat u voor beide zijden een oplossing realiseert.

TIPS:

  • breng beide zijden van de drempel terug tot maximaal 2 cm hoogte om de ruimte echt rolstoeltoegankelijk te maken 

 

  • let u bij het plaatsen van een helling ook op de risico’s voor vallen of struikelen door validen; u bent aansprakelijk!

 

Speciaal aangebrachte lift te klein voor rolstoelers

Posted on 29 November 2011

Dat er bij de bouw van een nieuw gebouw veel fout kan gaan, heeft u in de artikelen in dit blog al vaker gelezen. Zo is het nieuwe stadhuis van de gemeente Heemskerk hier en hier en hier al eerder belicht en blijkt dat gebouw op vele vlakken onvoldoende rolstoeltoegankelijk te zijn.

In het zelfde gebouw is de plaatselijke bibliotheek gevestigd. Het boekenaanbod wordt verspreid over twee verdiepingen aangeboden. Om de boeken voor iedereen bereikbaar te maken, is speciaal in dit gedeelte van het gebouw een lift geplaatst, zodat rolstoelers én de wagens met boeken van de bibliotheekmedewerk(st)ers naar boven vervoerd kunnen worden.

Al direct na de opening bleek dat de lift niet toegankelijk is voor rolstoelen en scootmobielen! Onbegrijpelijk, want bouwkundig was het prima mogelijk geweest om een adequate lift te plaatsen.

Er doen zich hier meerdere problemen voor, waarvan we er in dit blog één belichten. De lift is namelijk te kort. 

Er is een binnenwaartse deur die zich sluit nadat de rolstoeler naar binnen is gereden. Die deur stuit op de rolstoel omdat de afmeting van de lift eenvoudigweg te krap bemeten is. Op de foto ziet u een rolstoel die tot tegen de andere zijde van de lift is doorgereden; er is geen ruimte over voor het sluiten van de binnendeur en dus kan de rolstoeler niet worden vervoerd naar de bovenverdieping. En laat op die bovenverdieping nou net de meest gelezen hoeveelheid boeken staan (romans, literatuur)…..

In een lift waarin een dergelijke, zich uitvouwende binnendeur bevindt, moet er altijd rekening worden gehouden met de extra opstelruimte die daardoor voor de rolstoel nodig is. De wielen staan immers gauw in de weg als de ruimte (te) krap is. Als de deuren stuiten op een obstakel, veroorzaakt dat veelal storing. Deze lift is dan ook sinds de ingebruikname vaker buiten dienst geweest dan in werking.

TIPS:

  • bepaalt u de maatvoering aan de hand van een gebruikersonderzoek, waarin geïnventariseerd is welke gebruikers met welke loophulpmiddelen of andere artikelen (bijvoorbeeld boekenkar bibliotheekmedewerk(st)ers) gebruik maken van de lift.

 

  • berekent u de vereiste minimale afmetingen van de binnenzijde van de lift aan de hand van actuele afmetingen van de objecten die gebruik maken van de lift. Het is raadzaam ook deskundigen te raadplegingen om trends voor de nabije toekomst mee te kunnen nemen, zodat de lift voor een langere periode de juiste keuze is.

 

 

 

Gehandicaptenparkeerplaats ‘voor de vorm’

Posted on 31 October 2011

Er staat een rolstoelsymbool op de parkeerplaats. De plek is recht voor de ingang, aan het begin van de hellingbaan. Alles lijkt goed geregeld. Toch is het Nederlands Instituut voor Rolstoeltoegankelijkheid niet tevreden….

Op de foto ziet u vast waarom. De gehandicaptenparkeerplaats van Hotel Ibis in Utrecht is net zo smal als alle andere plaatsen en biedt voor de rolstoeler geen ruimte om de transfer te maken vanuit de auto naar de rolstoel. Daarmee is dit een gehandicaptenparkeerplaats die slechts voor de vorm is aangelegd.

TIPS:

  • zorg bij de aanleg van een gehandicaptenparkeerplaats voor het minimaal vereiste formaat om echte rolstoeltoegankelijkheid te bieden;

 

  • markeer de gehandicaptenparkeerplaats met een E6-verkeersbord, zodat duidelijk zichtbaar is dat dit een gehandicaptenparkeerplaats is en misbruik wordt voorkomen. 

 

NOOT: Hotel Ibis heeft inmiddels laten weten dat de gehandicaptenparkeerplaats binnenkort wordt aangepast. (01.11.2011)

Na tip nieuwe entree weer niet rolstoeltoegankelijk!

Posted on 24 October 2011

Onze missie om Nederland rolstoeltoegankelijk te maken krijgt steeds meer vorm, doordat we in ons blog op deze site en tijdens lezingen veel voorbeelden laten zien. Daarmee worden steeds meer mensen zich bewust dat het eigenlijk best goed mogelijk is om de rolstoeltoegankelijkheid te verbeteren en in een nieuwe situatie zelfs al direct goed te regelen.

Dat dat niet altijd lukt, blijkt bij Sauna Ridderrode in Santpoort-Zuid. Een sfeervolle en mooie sauna die, eenmaal binnen, goed rolstoeltoegankelijk is voor rolstoelers die nog een paar stappen kunnen zetten. De saunacabines zijn namelijk niet rolstoeltoegankelijk; de overige ruimten wel.

De enige bottleneck bij deze sauna is de entree. Daarvoor is al eerder een tip gegeven aan het management. De toegang kon vrij makkelijk toegankelijk worden gemaakt, door de bestrating te laten ophogen.

Op de foto links ziet u de situatie tot dit voorjaar; het hoogteverschil moest overbrugd worden met rijplaten. Er werd dan ook door de rolstoelbezoekers uitgekeken naar de verbouwing van de entree. Die is inderdaad grondig aangepakt, maar zoals u ziet heeft men wederom niet voorzien in een rolstoeltoegankelijke entree. De treden zijn zelfs nog lastiger geworden. Heel spijtig dat er geen aandacht is besteed aan de toegankelijkheid.

 

 

 

 

 

 

Rolstoeltoegankelijkheid is in de wet- en regelgeving nog te weinig geborgd. Daardoor is het mogelijk dat een locatie ook na een verbouwing niet toegankelijk is. Daarin komt snel verandering zodra het VN-verdrag is geratificeerd door Nederland.

Aan de andere kant is rolstoeltoegankelijkheid ook een onderwerp in de marketing en communicatie. Klanten verwachten dat ook met mindervaliden rekening wordt gehouden, waardoor ondernemers het onderwerp steeds minder makkelijk naast zich neer kunnen leggen. Hopelijk kiest het management van Sauna Ridderrode alsnog voor het rolstoeltoegankelijk maken van de entree. Het valt heel makkelijk en tegen beperkte kosten te realiseren; dat kan de belemmering dus niet zijn.

 

Rolstoel-paskamers C&A te krap

Posted on 18 October 2011

Steeds meer vestigingen van C&A krijgen een facelift. Ze ogen daarna eigentijds en zijn ruimer van opzet.

Dat geldt niet voor de rolstoel-paskamers. Die blijven te krap bemeten en er is overduidelijk niet door deskundigen op het gebied van rolstoeltoegankelijkheid aan gewerkt. Jammer. Wat dan de praktijk is, ziet u op onderstaande foto’s. De rolstoel past niet in de kleedkamer en als de rolstoeler toch met enige privacy wil passen, moet het gordijn met veel moeite om de rolstoel heen worden gehangen. Voor de begeleider is er dan helemaal geen manoeuvreerruimte meer in de paskamer, waardoor er geen hulp kan worden geboden.

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe het ook kan, beschreven we al eerder in dit blog over H&M. De tips die we daarin gaven voor paskamers, zijn ook nu nog onverkort geldig.

 

Beheer openbare ruimte bepaalt rolstoeltoegankelijkheid

Posted on 11 October 2011

Het is al eerder benadrukt: om de openbare ruimte echt rolstoeltoegankelijk te maken, is het van groot belang dat vanaf het allereerste begin wordt nagedacht over de rolstoeltoegankelijkheid. In de fase van Masterplan en Voorlopig Ontwerp valt dan nog veel te optimaliseren tegen geringe kosten en met relatief weinig moeite.

Maar………….: het kan allemaal nog zo mooi bedacht zijn, het beheer van de openbare ruimte bepaalt of die ook daadwerkelijk rolstoeltoegankelijk is. Daarom vandaag een voorbeeld van een situatie waarin dit verbeterd kan worden.

Trottoirs waar het uitnodigend is om fietsen te plaatsen, worden voor rolstoelers onbegaanbaar. En het gebeurt in elke gemeente wel op meerdere plaatsen. De fietsers willen hun fiets kwijt en denken niet aan de rolstoeler, rollatorgebruiker of ouder met kinderwagen die daardoor het trottoir niet meer kan gebruiken.

Het ongemak wordt des te groter, als het betekent dat de rolstoeler terug moet en lastig blijkt te kunnen keren. (Zomaar van de stoep op- en afrijden gaat immers niet.) Of als de op-/afrit mede wordt geblokkeerd.

Op het Leidseplein in Amsterdam werd deze foto gemaakt, maar het had in elke willekeurige stad kunnen zijn.

Door de vele fietsen was de tramhalte niet bereikbaar en kon ook deze route niet zonder problemen worden gereden. Natuurlijk zijn er op diverse plaatsen fietsensteunen, doch die blijken qua aantal ontoereikend en schijnbaar intuïtief op onlogische plekken aangebracht te zijn; de fietsers verkiezen andere plaatsen om hun fietsen te stallen. 

 

TIPS:

      • uitnodigend inrichten van adequate fietsparkeerplekken (o.a. veilig, stevig) nodigt uit om de fiets daar te parkeren;

 

      • bewustmaken van de gebruikers door op een bord met pictogram of tekst te vermelden wat gevolg is van ‘foutparkeren’

 

      • handhaving regelgeving.

 

 

 

 

Invalidentoilet helaas onhandig ingericht

Posted on 2 October 2011

In het nieuwe stadhuis van de gemeente Heemskerk bevindt zich in de hal een invalidentoilet. Dit wordt tevens gebruikt door bezoekers van de inpandige bibliotheek. In zo’n prachtig nieuw gebouw een mooie kans om er een goed toegankelijk toilet van te maken. Daarom zijn we nieuwsgierig naar de uitvoering.

Wat mooi is aan dit invalidentoilet, is dat het is uitgerust met een elektrische deuropener. Het onhandige zelf openen en sluiten van de deur is daarmee verleden tijd. Er is echter geen waarschuwingssignaal of andere aanduiding voor passanten; dit is een aandachtspunt.

De plaats van de deuropener op de muur is minder gelukkig. Die dient zover van de deur verwijderd te zijn, dat erop gedrukt kan worden zonder dat de deur bij opening direct tegen de rolstoel stuit. Dat is hier niet het geval. Als de rolstoeler naast de bedieningsknop staat, zal de deur tegen diens rolstoel aankomen bij het opengaan.

In deze situatie bevindt er zich direct naast het invalidentoilet ook de toegangsdeur naar een ander toilet, waardoor de rolstoeler deels voor die deuropening komt te staan tijdens het bedienen van de deur en het zich openen van de deur. Een rolstoeler zal namelijk bij voorkeur kiezen voor een zijwaartse bediening van de deuropener, omdat hij dan minder ver hoeft te reiken (minder risico uit balans te raken). Een gebruiker van het gewone toilet komt meestal toch met enige vaart naar buiten lopen omdat hij niet verwacht dat er iemand voor de deur staat en stuit dan op de rolstoeler die wacht voor de zich openende deur. Aan de andere zijde van de deur van het invalidentoilet is voldoende ruimte dus als de draaizijde zich aan de andere kant zou bevinden, is er voldoende ruimte voor de rolstoeler om zich op te stellen en kan de knop verder van de deur worden geplaatst.

 

Waar het de indeling van het invalidentoilet betreft, zijn alle kansen gemist om het echt rolstoeltoegankelijk te maken. De plaats van de deur is slecht gekozen en beperkt de rolstoeltoegankelijkheid van het toilet. De plaatsing van alle objecten (wastafel, toilet, incontinentiebox, etc.) zorgt ervoor dat een rolstoeler in dit toilet onhandig moet manoeuvreren en slechts beperkt uit de voeten kan.

In een bouwtekening wordt door een architect vaak niet exact aangegeven waar alle objecten geplaatst dienen te worden. Daardoor worden tijdens de bouw de leidingen en afvoeren niet op de ideale plaatsen aangebracht. De installateur die monteert, plaatst de materialen naar eigen inzicht en op basis van de aan- en afvoeren. Zodoende ontstaat een invalidentoilet als dit, waar een rolstoeler meer ongemak van heeft dan gemak.

 

 

U kunt op de foto’s hieronder zien dat de ruimte krap is als met de rolstoel is binnengereden:

 

 

 

 

 

 

 

 

Door de indeling is ook het verlaten van het toilet een uitdaging. De bedieningsknop van de elektrische deuropener bevindt zich namelijk naast de deur, doch niet alle rolstoelen kunnen de draai maken in het toilet om zich naar die deuropener te bewegen. Als het toilet achteruit rijdend verlaten dient te worden, stuiten de wielen tegen de deur en is de deuropener buiten bereik. Slechts een beperkte groep rolstoelers is namelijk in staat achter zich te reiken. 

 

 

 

Het is zichtbaar dat men aan de rolstoeltoegankelijkheid aandacht heeft willen besteden in dit gebouw. Het gebrek aan expertise zorgt er echter voor dat de rolstoeltoegankelijkheid nu te wensen over laat. Het is jammer dat de investeringen niet optimaal besteed zijn. Eventuele aanpassingen vragen een extra investering en dat is zonde van het geld; het had ook in 1 keer goed gekund.

TIPS:

* inventariseer vooraf álle aspecten van rolstoetoegankelijkheid zodat het invalidentoilet voor rolstoelers ook optimaal toegankelijk wordt;

* zoals in het Handboek Toegankelijkheid ook wordt geadviseerd: raadpleeg deskundigen voor de inrichting. Het inrichten luistert zo nauw en er zijn zoveel aspecten waarmee rekening dient te worden gehouden, dat dat noodzakelijk is.

* laat de inrichting van het invalidentoilet minutieus uitwerken (inclusief montage-instructies), zodat rolstoelers ook echt baat hebben bij het speciaal voor hen gerealiseerde toilet.

 

Leave a comment